Netwerk VVD Utrecht

De sterftaks, helemaal zo gek nog niet

De kinderen van de bijna rijkste man op aarde, Warren Buffett, zullen gewoon moeten werken voor hun geld. Hun vader heeft een geschat vermogen van 75,6 miljard dollar maar laat daarvan slechts een fractie na aan zijn kinderen. Waarom? “Je moet je kinderen zoveel nalaten dat ze het gevoel hebben alles te kunnen, maar niet zoveel dat ze niks hoeven te doen.”

Het is een notendop de discussie over de erfenisbelasting of de ‘death tax’. Het liberale weekblad The Economist wijdde een coververhaal aan de voors en tegens van erfenisbelasting. Met misschien wel een opmerkelijke conclusie.

Maar eerst de liberale intuïtie. Die is helder: afschaffen die sterftaks. In het VVD Verkiezingsprogramma 2017-2021 staat “Ook de belasting op spaargeld en erfenissen moet omlaag.” Tien jaar geleden vond Mark Rutte de erfenisbelasting de “meest onrechtvaardige belasting” die bestaat. Momenteel is in Amerika onder leiding van Donald Trump een belastinghervorming in de maak die de gehate belasting per 2025 helemaal afschaft.

Want waarom moet de overheid zich bemoeien met spaargeld waarover je al inkomstenbelasting betaald hebt? Het is jouw geld en als jouw kinderen daarvan profiteren is dat je volste recht. Zware erfenisbelasting leidt bovendien tot ontmanteling van familiebedrijven en de gedwongen verkoop van huizen van voorouders.

Kortom, de overheid moet burgers zelf laten beslissen wat ze met hun vermogen doen. Maar volgens The Economist botst dat liberale principe met een ander liberaal uitgangspunt: een permanente, erfelijke elite is ongezond en oneerlijk voor de maatschappij.

Want net zoals Warren Buffett vindt dat z’n kinderen moeten werken voor de kost, zo vinden ook veel liberalen het afkeurenswaardig dat steeds meer mensen vermogend worden zonder daar iets voor gedaan te hebben of zelfs maar iets voor te hoeven kunnen. Een liberaal schrikbeeld is een ‘erfenismaatschappij’ waarin het huwelijk meer kans geeft om rijk te worden dan hard werken of een bedrijf oprichten. Zo’n vaart loopt het niet meteen, maar in Frankrijk beslaan erfenissen bijna 15 procent van het nationaal inkomen. En de helft van het aantal Europese miljardairs heeft z’n vermogen geërfd.

The Economist voert verder economische argumenten vóór de erfenisbelasting. Om te beginnen is de dubbele belasting van een erfenis niet uniek in ons belastingstelsel. Alles wat je koopt, waar dus BTW op zit, betaal je uit een inkomen waarover je ook al inkomstenbelasting betaalt. Het blad is verder kritisch over de efficiency van familiebedrijven en vindt dat ze belastingtechnisch niet uit de wind gehouden hoeven worden. Een belangrijk argument is ook dat erfenisbelasting niet de prikkel vermindert om te werken. Sterker, je kunt beredeneren dat dankzij erfenisbelasting andere belastingen die consumptie remmen of arbeid ‘bestraffen’ omlaag kunnen. Dan is de sterftaks vanuit liberaal perspectief de minst slechte keuze en hoeft die niet afgeschaft te worden maar past het in een eerlijk belastingstelsel.

Warren Buffett zou het er vast mee eens zijn. De vraag is natuurlijk wat CDA’er Wopke Hoekstra op het ministerie van Financiën ervan vindt.

https://www.economist.com/news/leaders/21731626-case-taxing-inherited-assets-strong-hated-tax-fair-one