Uit de Tweede Kamer

Consultant-politiek

Politieke partijen zijn merken, vele daarvan sterk. Ze roepen eenduidige associaties op. Bij de VVD denkt men aan gezelligheid en bitterballen, maar ook aan vrijheid en ondernemers. SP’ers zijn activisten, GroenLinks is gevuld met elitair geworden oud-krakers en politici van D66 zijn bakfietsmoeders of consultants.

Toen ik vier jaar geleden gemeenteraadslid werd, viel me op dat al die vooroordelen in de werkelijkheid nog klopten ook. Ze blijken zelfs nog sterker. Zeker als het gaat om partijen waarmee de VVD in de coalitie zat: GroenLinks (altijd terugonderhandelen en enigszins hypocriet), D66 (ruggengraat van een zeekomkommer) en SP (über-links, maar als er eenmaal afspraken liggen betrouwbare partners).

In de Tweede Kamer is alles groter dan in de gemeenteraad: 149 ipv 44 collega-volksvertegenwoordigers (en maar liefst 32 mede-VVD’ers); niet twee deuren verder aankloppen voor overleg, maar twee gebouwen en heel veel meer moties, procedures en journalisten. Overigens is D66 op die ‘alles-veel-groter-regel’ een uitzondering en maar een beetje groter dan ik was gewend: dit keer zitten we met 19 D66’ers in de coalitie (in plaats van de 13 in de vorige Utrechtse raad).

Fascinerend genoeg lijken de vooroordelen weer te kloppen. Ook jij herkent de consultants als je bij het kijken naar het wekelijkse vragenuur de D66-woordvoerders beziet. Strak in pak, blik op stand ‘ik weet hier het meeste van’; de Zuidas lijkt niet ver weg. Consultants met targetlijstjes in de binnenzak. Misschien is er een interne commissie die bijhoudt hoeveel kpi’s* de volksvertegenwoordigers behalen. In elk geval is er ieder jaar wel één journalist, die de effectiefste en minst effectieve Kamerleden op een rijtje zet aan de hand van het aantal debatten en moties. Scoren is dus belangrijk!

Ik weet niet hoe de lijstjes eruit zien van de D66-woordvoerders op mijn portefeuilles (Jeugd en Hoger Onderwijs en Wetenschap). Die houden ze natuurlijk in hun binnenzak. Maar als ik zie hoe deze beide heren omgaan met debataanvragen en proefballonnetjes in de krant…. Het kan bijna niet anders dan dat ook zij hun werk doen aan de hand van targets. Nou hoeft dat geen probleem te zijn. Sterker, ik houd zelf ook wel van ambitieuze en meetbare doelstellingen. Ik ben daar dan ook nuchter over. Tót deze week, toen met dit targetspelletje de inhoudelijke richting van een voor de VVD belangrijke passage in het regeerakkoord werd aangevallen. Wat mij vooral tegenstaat, is dat door het spel het belang van mensen in het land onder druk komt. Het spel mag niet belangrijker worden dan onze inhoudelijke opdracht en afspraken. Vind ik.

De CDA-woordvoerder is een goedzak. Gericht op samendoen, geen greintje kwaad in de zin en op dit onderwerp inhoudelijk met me eens. Samen maken we een tegenvoorstel. Een vinkje minder op het lijstje van D66…

*) Key performance indicator