De millieuzone: werkt ie nou wel, of werkt ie nou niet ?

Door: Andre van Schie

In de media was er veel verwarring over de eerste evaluatie van de Milieuzone.

 

 

Het rapport van TNO werd in de linkse media juichend ontvangen “milieuzone effectief” en in de rechtse media af geserveerd “effect milieuzone niet aan te tonen”. Dus wat is het nou?!!
Voor de VVD is het politieke oordeel natuurlijk voor de hand liggend: de milieuzone doet vrijwel niks voor de luchtkwaliteit, zoals wij al hadden voorspeld bij de invoering. Het objectieve oordeel vergt, ook van onze kant natuurlijk een grondige analyse van de cijfers die de “wetenschappers” in opdracht van de GroenLinks wethouder presenteren.

Het raadsvoorstel voor de invoering van de milieuzone is helder en het achterliggende stuk ook. Het doel van de meerderheid van de raad (de VVD stemde uiteraard tegen) was om een aantal categorieën van de oudste en meest vervuilende auto’s uit de stad te weren om daarmee te voldoen aan de Europese norm voor luchtkwaliteit. De criteria waren daarom ingesteld op de Europese grenswaarden van de Europese norm. Het gaat dan om stof NO2 en de fijnstofnorm PM10 Natuurlijk willen de linkse partijen in de raad graag een groter effect dan de Europese norm bereiken, immers: schoner is beter. Dat vindt de VVD ook, alleen vinden wij dat de maatregelen om tot die schonere lucht te komen proportioneel moeten zijn en landelijk moeten worden bepaald.

Terug naar het rapport met de effectmeting. Eerst constateert TNO dat de doelstelling om de categorieën auto’s die door het autoverbod de binnenstad niet meer in mogen werkt. 92% van die auto’s kwam éérst wel, en nu niet meer. Er is ook een autonome verschoning van het bestand doordat oude auto’s stuk gaan en door fiscale maatregelen, maar ontegenzeggelijk zijn er van die categorie significant meer auto’s geweerd dan er doorkomen. Logisch, ze krijgen een boete van € 90,- PER KEER! Dat niet 100% gehaald wordt en dus 8% met een boete en een kater de stad verlaat vind ik geen succes, maar dat is subjectief.

Maar wat is nu het effect op de luchtkwaliteit?
Voor de normcategoriën zou het volgens de berekening van het raadsvoorstel 1,0 microgram NO2 moeten zijn en 0,23 microgram PM10. Maar door een amendement van D66, de PvdA en de VVD werden de diesel Euro 3 auto’s uiteindelijk niet uit de stad verbannen en zou het effect dus nog minder moeten zijn. Dat blijkt ook. In het rapport constateert TNO een hogere achtergrondnorm dan berekend en een nauwelijks meetbaar effect op PM10 Het zal er wel zijn, maar het is zoveel cijfers achter de komma dat het eigenlijk niet goed meetbaar is. Logisch op zich, het gaat maar om 2% van de auto’s en er zijn natuurlijk heel veel variabelen in luchtkwaliteitseffecten, zoals industrie, achtergrondconcentraties, hoeveelheid verkeer en economische ontwikkelingen.

Waarom juicht de wethouder dan?
Na de invoering van de milieuzone zie je in de luchtlobby van milieudefensie en kompanen een verschuiving van de EU norm naar roet (Elementair Koolstof, EC). Er is namelijk geen norm voor roet, het is niet goed te meten, en de EU normen voor de andere stofjes worden nu of op hele korte termijn gehaald, dus er is een ander doel nodig. De World Health Organisation (WHO) heeft een paar rapporten geproduceerd dat eigenlijk de normstoffen NOx en PMx veel minder schadelijk zijn, maar dat EC de echte boosdoener is voor de volksgezondheid. En dus is driekwart van het TNO rapport gewijd aan roet. Omdat roet echter lastig meetbaar is en er grote onzekerheden zijn is niet wetenschappelijk aantoonbaar dat er een groot effect is, maar je kan wel uitrekenen dat er een effect zou moeten zijn.

Voor de VVD is die hele roetmeting en de discussie erover niet relevant.
Er is geen norm voor, het is niet meetbaar en het lost zichzelf op, want in 2020 is de verkeerscomponent van roet verwaarloosbaar. Geen handig criterium dus om beleid op te maken. Maar heel links Nederland denkt er anders over, dus het zal nog wel aardige debatjes opleveren over de gezondheidseffecten en nut- en noodzaak de milieuzone uit te breiden in verband met de nieuwe boosdoener. Wat ons betreft is nu duidelijk dat de milieuzone niet werkt en gaan we praten over het moment waarop ie weer kan verdwijnen. De staatssecretaris van milieu heeft immers gemeenten de ruimte gegeven voor milieuzones, maar wel tijdelijk, om de normen te halen. Dat moment kon weleens veel eerder komen dan de meerderheid in onze raad denkt.